Hoe wordt het Oberkulmer Rotkorn speltgraan in Zuid Duitsland verwerkt tot verschillende soorten speltmeel?
Eerst worden strohalmen, magnetische metaaldeeltjes, zand en stenen uitgesorteerd in de steenfilter.
Na het voorreinigen wordt de spelt van het kaf ontdaan.
Het graan wordt van het kaf gescheiden.
Dit gebeurt met speciale stenen die horizontaal op elkaar liggen, waarbij de onderste vast is (onbeweeglijk, deze heet de bodemsteen) en de bovenste draait (deze wordt de loopsteen genoemd).
Als materiaal gebruikt men een speciale zandsteenmengeling.
Door de kegelvormige ingang bereikt het product de band waar het van zijn kaf ontdaan wordt. Naargelang de gesteldheid wordt de afstand tussen de stenen zo ingesteld, dat het graan niet gekwetst wordt.
Daarna sorteert men met deze machine de volgende producten:
- Speltgraan
- Kaf
- Spelt in speltomhulsel (deze doorloopt een tweede ronde met een fijnere instelling)
Nu begint de eigenlijke molenreiniging. Ze is onderverdeeld in:
- Reinigen van het ergste vuil
Het verwijderen van alle vreemde stoffen (gebroken graan, schraal koren, vreemd graan, schot, aantasting door insecten, door vorst beschadigd graan, graan met kiemverkleuringen) en aanslag van vreemde zaden (onkruidzaden, moederkoren, verrotte granen, verontreinigingen en omhulsels), door graansorteermachines voor lange korrel en ronde korrel.
- Verdere reiniging
Oppervlaktereiniging door schil - borstel en schuurmachines.
Pas na deze stappen bevindt de spelt zich in de hygiënische toestand die hem geschikt maakt als voedsel.
Door deze en nog andere machines worden tot 5% van de aangevoerde hoeveelheid afgescheiden. Het reinigen van de spelt gebeurt zuiver mechanisch en is hierdoor milieuvriendelijk.
Dan wordt de spelt volgens grootte gesorteerd door middel van een selectieprocedure met speciale lamp.
Zo wordt bepaald tot welk eindproducten het geschikt is.
Voor het malen wordt spelt met een precies berekende, geringe hoeveelheid water bevochtigd en wel zo dat de vochtigheid enkel in de buitenste pel indringt.
Bij het malen scheidt zich de door de vochtigheid elastisch geworden pel gemakkelijker van de breekbare meelkern.
Bij de productie van volkoren meel of volkoren schroot worden de graankorrels meer, of voor schroot minder fijn vermalen.
Voor een goed volkoren meel is het van doorslaggevend belang dat ook de buitenste pel van de graankorrel fijn vermalen wordt, want enkel dan kan men van een goed volkoren meel spreken.
Alle andere spelt ondergaat een omslachtig maalproces in meerdere etappes.
Het koren wordt grof gemalen door een walsmolen.
Daarin draaien grote geribbelde walsen tegen elkaar, die het graan breken of kneuzen.
Dit maalgoed wordt middels een ingewikkeld systeem van boven elkaar liggende zeven volgens de grootte van de deeltjes gesorteerd. Tussentijds worden steeds de zeven gecontroleerd om zeker te zijn van het juiste resultaat.
Bij het zeven van het maalgoed ontstaan volgende speltbestanddelen:
- Grote buitenste graandelen met aanklevend meel die nog verder worden gekneusd door fijner geribbelde walsen
- Meelsoorten
Om te beginnen, met toenemende maalcycli steeds donkerdere melen, die in de respectievelijke meelsilo's vervoerd worden - Griesmeelsoorten
Zo noemt men de grote delen van de meelkern, aan dewelke vaak nog zemelen kleven. De griesdeeltjes moeten van de deels nog aanklevende deels ertussen liggende zemelendeeltjes gescheiden worden. Omdat deze lichter zijn dan gries, gebeurt dit door zeven in luchtstroom, in de zogenaamde gries poetsmachine - Buitenste pel = zemelen.
Foto links:Meelzakken
Foto midden: De maalstenen uit Franse 'Champagnesteen'
Foto rechts: Speciale molen
Het fijnmalen van gries en grof meel gebeurt met speciale molens.
Het malen en zeven met vlakke zeven wordt zo dikwijls herhaald tot er geen enkel deeltje van het witmeel meer aan de buitenste pel kleeft en alleen de zemelen overblijven.
Om het maalgoed gedurende het maalproces niet aan te tasten, dat wil zeggen dat het zijn natuurlijke eigenschappen behoudt, gebruikt men speciale molens.
Men gaat ervan uit dat tegelijkertijd druk en wrijving een negatieve uitwerking hebben op de bakeigenschappen.
Daarom heeft men deze 2 werkfases van elkaar gescheiden en een combinatie van walsmachine en machine met molenstenen tot stand gebracht.
In de eerste fase met drukwals mag er enkel druk zonder wrijving gebruikt worden.
In de tweede fase met een wals met stenen mantel en een stenen segment enkel wrijving zonder noemenswaardige druk.
Dit bereikt men door de zeer stroeve oppervlakte van de maalstenen evenals door de niet mis te verstane langere maalzone van de steenmolen tegenover de walsmolen.
N.B. Het bedrijf maakt gebruik van waterkracht en is daardoor een milieuvriendelijk molenbedrijf. Sinds de aanleg van een eigen turbine dekt men volledig de eigen stroombehoefte !