Waarom spelt?

Eigenlijk is de vraag waarom u spelt zou moeten of willen gebruiken heel gemakkelijk te beantwoorden:

Spelt is zeer gezond

Maar omdat u met dat antwoord vast geen genoegen neemt, geven we u hieronder een meer uitgebreide toelichting:
Spelt, een oergraan, heeft veel bijzondere eigenschappen die gunstig zijn voor het menselijk lichaam. De belangrijkste is misschien wel de 'bio-beschikbaarheid'. Dat wil zeggen dat spelt door de oplosbaarheid in water snel en makkelijk kan worden opgenomen door het lichaam. Spelt bevat veel belangrijke voedingsstoffen, zoals vitaminen en mineralen. Daarover leest u verderop meer. Spelt is bovendien een smakelijke graansoort, met een nadrukkelijk andere smaak dan tarwe.

Wij verkopen spelt van het ras 'Oberkulmer Rotkorn'; een van oudsher 100% genetisch zuiver speltras, dat op geheel natuurlijke wijze verbouwd wordt. Er worden geen halmverkorters en geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Het meel wordt bovendien gemalen in een molen waar geen andere granen gemalen worden, waardoor het ook voor mensen met bijvoorbeeld een tarweallergie écht veilig is. De speltgranen en het speltmeel worden verwerkt tot diverse speltproducten, waardoor het mogelijk wordt spelt in bijna alle maaltijden te gebruiken.

Rijpe speltaren op de akker

Rijpe speltaren op de akker

Om het voordeel van het gebruik van spelt uit te kunnen leggen is het belangrijk eerst stil te staan bij de meest gebruikte graansoort: Tarwe.

Tarwe

De voedingswaarde van tarwe, het meest gebruikte graan, bevindt zich hoofdzakelijk in de kiem en de zemel die bij het malen voor het grootste gedeelte uitgemalen en uitgezeefd worden. Het meellichaam van tarwe bestaat voor het grootste gedeelte uit gluten. In het meellichaam van de tarwekorrel bevinden zich nauwelijks nog voedingsstoffen, waardoor een tarwe-witbrood eigenlijk waardeloos wordt voor een goede voeding.
Daarom is het dus nodig om van tarwe altijd volkorenproducten te gebruiken. Helaas is echter uit onderzoek ook al duidelijk geworden dat tarwevolkoren ook schadelijk kan zijn voor een gevoelige darmwand.
Nog een nadelig aspect van tarweproducten is dat het in het lichaam een sterke stijging en daarna een sterke daling van de bloedsuikerspiegel veroorzaakt. Eerst heeft men dus heel veel energie, maar plots zakt die energie ook helemaal weg en ervaart men een dip (en de behoefte om te 'snacken').


Spelt

Bij spelt blijven de voedingsstoffen tijdens het maalproces wel behouden.
Het bloemlichaam van spelt bevat niet alleen maar gluten, zoals dat wel bij tarwe het geval is. Spelt bestaat uit een geniale mengeling van vitaminen, mineralen, koolhydraten, vetten, evenals een voor een graansoort hoog eiwitaandeel en rijkelijk ballaststoffen.
Doordat spelt erg rijk is aan aminozuren, die in het lichaam de productie van vrolijk makende hormonen opwekken, weten we bovendien: spelt maakt gelukkig.

Bovendien zijn de gluten die het spelt bevat van een andere samenstelling dan die in tarwe. Daarom is spelt, en alle producten gemaakt van speltbloem of speltmeel (zoals onze pastasoorten) veel makkelijker te verteren. Spelt zorgt voor een gelijkmatige bloedsuikerspiegel, waardoor men minder de behoefte heeft om tussendoortjes te eten. Door deze eigenschap is speltgraan ook bijzonder geschikt voor mensen met diabetes (suikerziekte).
Spelt is dus voor zowel sporters als 'gewone mensen' een krachtige fitmaker.

Daarom is speltgraan dus voor de mens zeer gezond!

Speltgraan

Het speltgraan is een centraal bestanddeel uit de Hildegard Geneeskunde.
De Duitse kloosterlinge Hildegard van Bingen schreef in haar werk "Physica" (Natuurkunde) het volgende over spelt:
"Spelt is de beste graansoort, het werkt verwarmend en vettend, is hoogwaardiger en milder dan alle andere graansoorten. Wie spelt eet, ontwikkelt goed lichaamsvlees.
Spelt leidt tot zuiver bloed, geeft een vrolijk gemoed en de gave van de blijmoedigheid.
Gelijk hoe het bereid wordt, als brood of als een andere spijs gekookt, spelt is in één woord goed en licht verteerbaar”.


S
pelt heeft bovendien nóg betere bakeigenschappen dan tarwe. Bij het gebruik voor broodbakken zult u merken dat het speltdeeg voor een brood veel makkelijker te kneden is dan een tarwedeeg. Sterker nog, het speltdeeg moet juist ook minder lang gekneed worden, omdat u anders de kleefstoffen kapot kneed en het brood korrelig of te vast wordt. Kenners waarderen ook de bijzondere geur van dit graan. In steeds meer bakkerijen in Nederland wordt speltbrood gebakken. Maar meestal bestaat dat brood uit 70-80% speltmeel en 20-30% tarwemeel, waarmee het echte spelteffect verloren gaat en het bovendien niet geschikt is voor mensen met een tarweallergie. Informeer u dus goed bij uw bakker over de ingrediënten van het speltbrood dat hij verkoopt.....


Zuivere spelt en spelt gekruist met tarwe
Voor mensen met een tarweallergie was spelt tot voor enkele jaren een voor de hand liggend alternatief. Dit geldt intussen nog maar gedeeltelijk. Waarom?
Omdat een onvervalst graan in ons tijdperk niet langer zomaar zuiver is.....

Door de onbegrensde mogelijkheden van genetische manipulatie en kruisingen worden boeren en productontwikkelaars geprikkeld om de schone speltrassen vanwege opbrengstverhoging of betere hanteerbaarheid (kortere aren) te kruisen met tarwe. Daarom bestaan er intussen meer speltkruisingen (met tarwe) dan zuivere speltsoorten.

De "Demeter" bond (Vereniging voor Biologisch Dynamische Voeding) gaf enige tijd geleden een lijst uit en heeft daarin voor de volgende soorten aangegeven in hoeverre ze nog uit zuiver spelt bestaan. Voor wie er in geïnteresseerd is hebben zij ook de afstamming van de diverse speltrassen weergegeven.


Speltsoort Afstamming Tarwepercentage
Bauländer Spelz Selectie uit landelijke soorten niet gekruist met tarwe,

dus zuiver spelt

Schwabenkorn Selectie uit Tiroler Spelz niet gekruist met tarwe,

dus zuiver spelt

Oberkulmer Rotkorn Selectie van Zwitserse landrassen niet gekruist met tarwe,

dus zuiver spelt

Ebners Rotkorn Selectie van Zwitserse landrassen niet gekruist met tarwe,

dus zuivere spelt

Franckenkorn Rouquin x Altgold bevat 6,25 % tarweaandeel door kruising
Rouquin (Lignee24 x Ardenne) x Altgold=Vitue x Ligennee24 12,25 %tarweaandeel
Kunz 94/26# RR84818 x Oberkulmer =Oberkulm3/3/Mnimain/Ms/M0 33% tarweaandeel
Alkor Avalon x Altgold 50% tarweaandeel
Kunz 94/39# Avalon x Altgold 50% tarweaandeel
Kunz 94/40# Avalon x Altgold 50% tarweaandeel
Hubel ALB62a x Uniplan.80-23 50% tarweaandeel
Astron Kronjuwel x Monopol 100% tarwe

Bron: Demeter Bond; vertaald uit het Duits

Ook in het boek "Bakken met spelt" (bij ons verkrijgbaar), worden Oberkulmer Rotkorn, Schwabenkorn en Bauländer Spelz als zuivere rassen geadviseerd.
Wij raden u daarom aan om bij de aankoop van spelt, indien u dit belangrijk vindt, goed naar de soort te informeren en alleen onvervalste spelt te kopen. Helaas hebben we zelf de ervaring dat noch verkopers van speltmeel (zelfs in natuurvoedingswinkels) noch de bakkers weten van welk speltras hun meel of brood gemaakt is.
Helaas is het zo dat zelfs een beetje tarwe in de spelt al de bijzondere eigenschappen, zoals de verdraagbaarheid voor mensen met een tarweallergie, teniet doet. Voor sommige mensen is dit belangrijker dan voor anderen.




Meer over de voedingswaarde van Spelt

Al eerder hebben we globaal uitgelegd wat de meerwaarde is van spelt boven tarwe als hoofdbestanddeel van onze dagelijkse voeding. Onderstaande tabel geeft nog eens duidelijk de verschillen in percentages voedingsstoffen aan die beide graansoorten bevatten.

Voedingswaardetabel Spelt - Tarwe

Voedingsstoffen in %

Spelt

Tarwe

Eiwitten

13,10

11,60

Koolhydraten

67,70

62,50

Vetten

2,45

1,90

Mineralen

1,75

1,60

Voedingsvezels/cellulose

8,80

1,80

Bron: Dinkel, das gesunde Getreide. Hädecke Verlag D-71526, 2003

Twee belangrijke voedingsstoffen er uitgelicht:

Eiwitten

Eiwitten staan in deze tabel niet voor niets bovenaan. Eiwit wordt ook wel proteïne genoemd, afgeleid van het Griekse woord “proteu”, dat betekent: “ik kom op de eerste plaats”. En deze voedingsstof neemt inderdaad een bijzondere plaats in. Eiwitten dienen namelijk niet alleen voor onze energiewinning, maar eiwitten zijn ook belangrijke bouwstoffen voor ons lichaam. De aminozuren zijn bouwstenen van eiwitten. Daarvan heeft ons lichaam er 20 verschillende nodig. Een deel daarvan bouwt ons lichaam zelf, maar er is ook een aantal essentiële aminozuren die ons lichaam via de voeding toegevoerd moet krijgen.

Spelt bevat 6 van de 8 essentiële aminozuren. Speltgraan bevat niet alleen méér aminozuren dan tarwe, maar deze aminozuren hebben ook een andere structuur.

Vetten en vetzuren

Spelt bevat meer hoogwaardig vet dan tarwe. De essentiële vetzuren van producten die we eten zijn van grote waarde voor onze gezondheid. Met name de meervoudig onverzadigde vetzuren. Deze zijn belangrijk voor de opbouw van zenuwstelsel en hersenen. Ook normaliseren ze de cholesterolspiegel.

Speltgraan Samengevat: spelt, waarom ook alweer?

Spelt als alternatief voor tarwe, waarom is dat ook alweer een goede keuze?

In een gezond voedingspatroon past spelt perfect als energieleverancier.

De voordelen van spelt ten opzichte van tarwe:

(Bron: Dinkel, Das Gesunde Getreide – Theres Berweger 2003)

Wilt u meer lezen over het hoe wat en waarom van spelt? Ook in het boek Bakken met Spelt staat heel veel waardevolle informatie over dit bijzondere oergraan. Via het menu links in de kant, item receptenboek kunt u het speltbakboek goed bekijken.


HOME