Wat is spelt?

Hieronder vindt u informatie over spelt, die verkregen is uit diverse boeken en websites.

Triticum Spelta is de Latijnse naam voor spelt

Triticum Spelta is de Latijnse naam voor spelt; In Duitsland wordt spelt overigens Dinkel genoemd, terwijl de Engelsen net als wij "spelt" zeggen.

Spelt in de geschiedenis

Spelt (Triticum Spelta) is een oeroude graansoort met een platte tweerijige aar. Al vijf eeuwen voor onze jaartelling werd spelt in de Kaukasus verbouwd. Hildegard von Bingen, een kloosterlinge uit de 12e eeuw, vond spelt het beste graan. Zij prees niet alleen de positieve uitwerking op het lichaam, bloed en spijsvertering, maar stelde ook vast dat spelt ‘een ontspannen gemoed en de gave der opgewektheid schenkt’.

Het oudste geregistreerde voorkomen van spelt in Europa dateert van ongeveer 2000 voor Christus. Speltvondsten werden gedaan in het zuidwesten en noorden van Duitsland, Zweden, Denemarken en Zwitserland. Rond de tijd van 800 voor Christus tot het jaar nul bereikte de verspreiding van Spelt over Europa zijn hoogtepunt. In de 14e eeuw  werd er in Zwitserland veel Spelt verbouwd, maar ook zoveel Spelt verbruikt, dat men moest gaan importeren uit omliggende landen. Met de opkomst van de landbouw en industrie-economie in de 19e eeuw liep het verbouwen van Spelt overal sterk terug.

In de twintigste eeuw is spelt bijna geheel verdrongen door gewone tarwe (Triticum aestivum), omdat tarwe meer opbrengt per hectare, en omdat het verwerken in de molen minder tijd en geld kost dan het pellen en malen van spelt.


Spelt weer in opkomst

Spelt is echter herontdekt. Vooral in Duitsland is spelt, daar noemen ze het Dinkel, al weer zeer populair. Speltgraan komt steeds meer in de belangstelling bij de biologische landbouw. Het is hiervoor zeer geschikt, omdat het niet goed tegen het gebruik van kunstmest kan en beter bestand is tegen ziekten.
De teelt is echter moeilijk en de oogst heel wisselend. De opbrengst per hectare is lager dan van tarwe. De speltkorrels zijn rond van vorm en licht roodachtig van kleur. Spelt behoort tot de bedektzadigen, d.w.z. de korrels zijn met het kaf vergroeid. Ze moeten na het oogsten gedopt worden, dit is bewerkelijk en maakt het graan duur.

De bakkwaliteit is uitstekend, door het hoge glutengehalte is het zeer geschikt voor het bakken van brood. Als maaltijdgraan kan spelt het beste voorgeweekt worden, het heeft dan een kooktijd van ongeveer een uur.

Een veld vol Oberkulmer Rotkorn; biologisch verbouwde, 100% zuivere spelt 

Een veld vol Oberkulmer Rotkorn; biologisch verbouwde, 100% zuivere spelt


Spelt wordt tegenwoordig verbouwd in:
- Duitsland: Schwabenland (rassen: Bauländer Spelz, Schwabenkorn) en Franken (Franckenkorn). Andere rassen die in Duitsland geteeld worden zijn Emilius, Holstenkorn en Oberkulmer Rotkorn.
- Zwitserland en Oostenrijk (rassen: Hubel, Ostro)
- België (rassen: Hercule, Redouté, Rouquin).
Er zijn ook in Nederland enkele projecten waar spelt verbouwd wordt, onder andere in Groningen en Limburg (waar in het Kollenbergerspelt-project de Franckenkorn-spelt wordt verbouwd).


Voor meer informatie over de voedingswaarde en meerwaarde van spelt boven tarwe zie Waarom spelt



Biologische spelt zonder BIO-keurmerk ?!? Dat kan niet...

Onze spelt mag niet biologisch heten, omdat er geen bio-keuring is uitgevoerd. Maar de spelt die wij verkopen is afkomstig uit Zuid Duitsland en wordt daar op dezelfde wijze verbouwd als in de biologische landbouw. Waarom heeft het grootste deel van onze spelt dan toch geen BIO-keurmerk? Omdat het voor de producenten van onze speltproducten vooralsnog een te grote investering blijkt te zijn om dit keurmerk te kopen. Aan alle eisen voor biologische landbouw wordt voldaan, maar om ook het BIO-keurmerk te mogen voeren moet, net als in Nederland, een prijs betaald worden. De boeren en het bedrijf dat de spelt verwerkt hebben er daarom voor gekozen nog niet het BIO-keurmerk te voeren. Maar wij kunnen u dus verzekeren dat de spelt wel degelijk op deze biologische wijze verbouwd is.

Waarom hebben bijvoorbeeld onze speltpops, gepofte speltwafels en een aantal andere producten dan wel het BIO-keurmerk? Dat komt doordat deze pops gemaakt worden in een bedrijf dat al toestemming heeft om het keurmerk te gebruiken, en omdat alle gebruikte ingrediënten op biologische wijze verbouwd zijn. Er is dan ook een SKAL of andere keuring aan te pas gekomen.



HOME